Prawo

Zakres działalności Rady Ochrony Pamięci Walk i Męczeństwa określony jest ustawą z dnia 21 stycznia 1988 r. o Radzie ochrony Pamięci Walk i Męczeństwa (Dz. U. z dnia 28 stycznia 1988 r.).

Sposób realizacji zadań ustawowych Rady OPWiM określa Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 25 kwietnia 1988 r. w sprawie organizacji, trybu działania i zasad finansowania Rady Ochrony Pamięci Walk i Męczeństwa oraz komitetów ochrony pamięci walk i męczeństwa ( Dz. U. z dnia 12 lipca 1988 r.) oraz Regulamin działania Rady Ochrony Pamięci Walk i Męczeństwa.

Podstawowym zadaniem Rady OPWiM jest sprawowanie opieki nad miejscami pamięci narodowej, w szczególności nad grobami i cmentarzami wojennymi w myśl ustawy z dnia 28 marca 1933 r. o grobach i cmentarzach wojennych (Dz. U. z dnia 30 maja 1933 r.) oraz Rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 23 października 1936 r. wydanego w porozumieniu z Ministrami Spraw Wojskowych i Opieki Społecznej w sprawie wykonania ustawy z dnia 28 marca 1933 r. o grobach i cmentarzach wojennych ( Dz. U. z dnia 7 listopada 1936 r.). Zagadnienia dotyczące opieki nad grobami wojennymi żołnierzy obcych armii oraz cywilnych ofiar wojen i represji innych narodowości, które znajdują się na terytorium Polski regulują dodatkowo Konwencje Genewskie o ochronie ofiar wojny z dnia 12 sierpnia 1949 r. ratyfikowane przez Radę Państwa 18 września 1954 r. oraz dwustronne umowy międzyrządowe określające warunki opieki nad grobami wojennymi i miejscami pamięci na zasadzie wzajemności. W zakresie sprawowania opieki nad miejscami pamięci narodowej rozumianych jako pomniki i wszelkiego rodzaju upamiętnienia Rada OPWiM współpracuje z władzami samorządowymi w oparciu o pkt 13 art. 18 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. 01.142.1591).

Rada OPWiM nadaje osobom i jednostkom organizacyjnym za szczególne zasługi w upowszechnianiu idei pamięci narodowej oraz upamiętnianiu miejsc walk i męczeństwa Narodu Polskiego Medal Opiekuna Pamięci Narodowej na zasadach określonych w Regulaminie nadawania Medalu Opiekuna Miejsc Pamięci Narodowej.