Cmentarz koło Kostiuchnówki

Jesteś tu: Strona główna, Inne Kategorie, Cmentarze wojenne, Cmentarz koło Kostiuchnówki Drukuj
Cmentarz koło Kostiuchnówki
Bracka Mogiła
Pomnik
2010-05-14 15:44:03

Cmentarz wojenny w Polskim Lasku koło Kostiuchnówki jest jednym z największych cmentarzy legionowych na Wołyniu.

Założony został podczas walk pozycyjnych w 1915 r. Spoczywają na nim głównie żołnierze II brygady (głównie 3 pp.), która obsadzała ten odcinek frontu podczas walk pozycyjnych.

W trakcie ofensywy Brusiłowa w lipcu 1916 r. cmentarz uległ zniszczeniu na skutek ostrzału artyleryjskiego, a szczątki żołnierzy zostały porozrzucane po całej okolicy. W okresie międzywojennym cmentarz był dobrze utrzymany. Według oficjalnej ewidencji z lat 20 XX w. spoczywa na nim 55 żołnierzy, w tym 24 znanych z imienia i nazwiska. Zachowane fotografie świadczą, iż na cmentarzu w Polskim Lasku pochowano także co najmniej 16 żołnierzy armii obcych. W 1930 r. na mogiłach ustawiono betonowe krzyże i obramowania. Na cmentarz w Polskim Lasku zwożono żołnierzy ekshumowanych z całej okolicy, w tym tu szczątki Legionistów z cmentarzyka w Optowej. Z tego też powodu ustalenie dokładnej liczby pochowanych jest niemożliwe, jednak można ją szacować na nieco ponad 100 osób.

W latach powojennych cmentarz uległ dewastacji. W 1992 r. mieszkańcy Kostiuchnówki ustawili na cmentarzu drewniany krzyż. Cmentarz odbudowano w 1998 r. dzięki staraniom Rady OPWiM oraz harcerzy Hufca ZHP Zgierz. W następnych latach dobudowano kolejne dwa rzędy grobów oraz wokół cmentarza postawiono symboliczny bazaltowy murek. W 2005 r. w pobliżu wejścia do cmentarza ustawiono pomnik nieznanego Legionisty 4 pp. przewieziony z okolic nieistniejącej wsi Podryże nad Stochodem. W latach 2008 – 2009 teren cmentarza powiększono o nowe rzędy grobów, w których spoczęli legioniści ekshumowani w 2004 r. w miejscowości Kołki. Obecnie cmentarz w Polskim Lasku jest miejscem centralnym całego legionowego pobojowiska.

Bracka Mogiła

Bracka Mogiła w Polskim Lasku położona jest w odległości ok 300 m od cmentarza wojennego. W chwili obecnej składa się z betonowych obramowań, wewnątrz wyłożona jest bazaltową kostką, a na wierzchu stoją symboliczne zasieki z drutu kolczastego. Całość otoczona jest bazaltowym murkiem. Według ewidencji mogił i cmentarzy legionowych z lat 20 XX w. w Brackiej Mogile spoczywa 42 nieznanych legionistów. Po II wojnie światowej Bracka Mogiła uległa zniszczeniu. W 1998 r. została odbudowana dzięki staraniom Rady OPWiM oraz harcerzy Hufca ZHP Zgierz.

Pomnik nieznanego Legionisty 4 pp

Pamiątkowy głaz został odnaleziony przez badacza dziejów Wołynia Anatola Sulika w pobliżu nieistniejącej wsi Podryże nad Stochodem. Z powodu braku możliwości opieki nad pomnikiem w miejscu jego pierwotnej lokalizacji podjęto decyzję o jego przeniesieniu oraz ekshumowaniu pochowanego pod nim żołnierza. W 2005 r. obelisk przy pomocy dźwigu przewieziono do Polskiego Lasku. Podczas ekshumacji oprócz szkieletu żołnierza, tuż pod fundamentem pomnika odnaleziono pojedynczą czaszkę. Szczątki pochowano na cmentarzu w Polskim Lasku. W 2007 podstawa pomnika została obmurowana bazaltem. W chwili obecnej pomnik znajduje się pod opieką Rady OPWiM oraz harcerzy Hufca ZHP Zgierz.

Tekst i foto Adam Kaczyński