Cmentarz Wojenny na Monte Cassino

Jesteś tu: Strona główna, Inne Kategorie, Cmentarze wojenne, Cmentarz Wojenny na Monte Cassino Drukuj
fot. R. Grauman
fot. R. Grauman
fot. R. Grauman
fot. R. Grauman
fot. R. Grauman
2009-11-19 12:14:00

Polski Cmentarz Wojenny na Monte Cassino powstał w 1945 r. pod kierownictwem inż. Tadeusza Muszyńskiego według projektu architektów Wacława Hryniewicza i Jerzego Skolimowskiego. Inicjatywa budowy wyszła ze strony środowiska polskich żołnierzy, weteranów bitwy o klasztor na Monte Cassino. Nekropolię wzniesiono u stóp Opactwa Benedyktynów w pobliżu stoków wzgórza „593”, przez które szło natarcie polskich oddziałów. Na wzgórzach „593” i „575” wzniesiono pomniki ku czci poległych z 3 Dywizji Strzelców Karpackich i 5 Kresowej Dywizji Piechoty, bohaterskich jednostek Wojska Polskiego.

Uroczyste oddanie cmentarza nastąpiło 1 września 1945 r. z udziałem przedstawicieli władz polskich oraz dowództwa alianckiego. Wśród wzgórz okalających Monte Cassino znalazło spoczynek 1051 żołnierzy II Korpusu gen. Andersa, którzy oddali życie w krwawej bitwie o otwarcie wojskom sprzymierzonych drogi na Rzym.

Polski Cmentarz Wojenny na Monte Cassino znajduje się pod opieką Rady Ochrony Pamięci Walk i Męczeństwa. Rada OPWiM prowadzi regularne prace konserwacyjne i remontowe na terenie nekropolii. W latach 2004 – 2009 siłami Rady dokonano renowacji płaskorzeźb zdobiących cmentarz, odnowiono płyty nagrobne gen. Władysława Andersa, Arcybiskupa Józefa Gawliny i gen. Bronisława Bolesława Ducha. Przeprowadzono kompleksową renowację placu centralnego z uwzględnieniem remontu krzyża, wzmocnienia murów i schodów. Stworzono dodatkowy system odprowadzania wody i udrożniono już istniejący. Odnowiono kolejno wszystkie mogiły poległych żołnierzy, odrestaurowano krzyże i uporządkowano okalającą je zieleń.

Rada OPWiM dochowuje wszelkich starań o utrzymanie Cmentarza Wojennego na Monte Cassino w doskonałym stanie, gdyż mapie wojennej wędrówki Wojska Polskiego zajmuje on szczególne miejsce. Prace renowacyjne są prowadzone w zgodzie z umowami międzynarodowymi przewidującymi, że odpowiedzialność za stan miejsca pamięci ponosi państwo na którego terytorium znajduje się nekropolia. Cmentarz Wojenny na Monte Cassino znajduje się pod opieką Włoch i wszystkie prace prowadzone przez Radę OPWiM są uzgadniane z władzami włoskimi, gospodarzem tego terenu. Uzyskanie specjalnej zgody na prowadzenie prac na terenie Cmentarza Wojennego na Monte Cassino jest wynikiem życzliwości Włoch wobec upamiętnienia polskich żołnierzy oraz szczególnych zabiegów ze strony Rady OPWiM.

Polski Cmentarz Wojenny na Monte Cassino w 66 rocznicę bitwy

Od połowy 2008 roku Rada OPWiM w porozumieniu z Ambasadą RP w Rzymie wykonała prace mające na celu zebranie i opracowanie dokumentacji niezbędnej do przeprowadzenia generalnego remontu Polskiego Cmentarza Wojennego na Monte Cassino zgodnie z wymaganymi przez prawo polskie i unijne procedurami związanymi z udzielaniem zamówień publicznych.

Na podstawie zebranych i opracowanych materiałów Rada OPWiM zaplanowała prace remontowo-konserwatorskie Cmentarza do przeprowadzenia w latach 2009-2010. Działania zostały podzielone na dwa etapy.

Pierwszy etap prac został zakończony w maju 2009 r. Objął on m.in. kompleksową renowację godła RP, kompleksową renowację centralnego placu Cmentarza wraz z wizerunkiem Krzyża Virtutti Militari, wykonanie dodatkowych odprowadzeń wody, udrożnienie istniejącej kanalizacji, renowację i konserwację płyt nagrobnych gen. Władysława Andersa, gen Bronisława Ducha i Biskupa Polowego WP Józefa Gawliny. Dokonano również gruntownego porządkowania Cmentarza oraz czyszczenia płyt nagrobnych przed uroczystościami 65 rocznicy Bitwy o Monte Cassino.

Drugi etap prac, którego realizacja nastąpić miała latem 2009 r. obejmujący m.in. renowację najbardziej widocznych elementów cmentarza, takich jak płyty nagrobne i inskrypcje, nie został przeprowadzony z powodu braku środków finansowych.

Wniosek Rady OPWiM o przekazanie dodatkowych środków na przeprowadzenie drugiego etapu prac jest obecnie rozpatrywany przez Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego.

Należy zaznaczyć, że pierwszy etap prac remontowo-konserwatorskich został odebrany dn. 11. 05. 2009 przez komisję, w skład której weszło dwóch konserwatorów oraz włoski architekt Pietro Rogacień. Prawidłowość realizacji potwierdziła opinia rzeczoznawcy Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego Dr Piotra Niemcewicza z dn. 22. 02. 2010 r. W swoim raporcie rzeczoznawca podkreślił, że zaniechanie realizacji kolejnego etapu renowacji z powodu braków finansowych, skutkować może pogorszeniem efektu prac wykonanych w ramach pierwszego, zakończonego etapu.

Rada OPWiM zgadza się w tym punkcie z opinią rzeczoznawcy i jest przygotowana pod względem formalnym do podjęcia drugiego etapu renowacji w chwili uzyskania niezbędnych środków finansowych z MKiDN.