22.03.2011 r., Warszawa.
W HOŁDZIE WĘGIERSKIM BRACIOM.
Prezydent Republiki Węgierskiej Pál Schmitt i Prezydent RP Bronisław Komorowski dokonali uroczystego odsłonięcia na frontowej ścianie budynku Dowództwa Garnizonu Warszawa tablicy pamiątkowej, wyrażającej wdzięczność narodowi węgierskiemu za pomoc okazaną w przełomowym momencie wojny polsko-bolszewickiej 1920 r.
Witając uczestników uroczystości Sekretarz Rady Ochrony Pamięci Walk i Męczeństwa Andrzej Krzysztof Kunert powiedział:
„Przypadł mi zaszczyt i honor powitania Pana Prezydenta Republiki Węgierskiej Pála Schmitta i Pana Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej Bronisława Komorowskiego. Grób Nieznanego Żołnierza, w pobliżu którego jesteśmy, wraca nas zawsze pamięcią do bardzo długiego okresu walk kolejnych pokoleń Polaków o wolność, do momentu odzyskania wolności w listopadzie 1918 roku i następnie dramatycznej obrony własnego już państwa podczas wojny polsko-bolszewickiej.
Regent bratnich Węgier admirał Horthy pisał później do marszałka Piłsudskiego „Zaledwie Węgry odzyskały możliwość stanowienia o sobie, myśli ich zwróciły się do siostry (Polski), z którą w czasie okresów jej świetności związane były prawdziwą przyjaźnią".
W lipcu 1920 r. w przełomowym momencie wojny polsko-bolszewickiej premier Pál Teleki w swoim pierwszym expose zawarł dramatyczny apel do państw Ententy: «Żądamy, by Europa wsparła Polskę w interesie Polaków, naszym własnym i całej Europy». W ślad za słowami natychmiast poszły czyny. Tablica, przed którą stoimy, w symboliczny sposób wyraża wdzięczność Polski i Polaków za decydującą pomoc materialną z Węgier w postaci ogromnych dostaw amunicji w sierpniu 1920 r.
Proszę mi jeszcze tylko pozwolić dodać, że polska wierna pamięć obejmuje także czas II wojny światowej. We wrześniu 1939 r. przecież to właśnie ten sam premier Węgier Pál Teleki otworzył granicę węgierską dla tysięcy żołnierzy i uchodźców polskich.
Mam zaszczyt i honor prosić Panów Prezydentów o odsłonięcie tablicy.”
Napis na tablicy brzmi:
W HOŁDZIE NARODOWI WĘGIERSKIEMU,
KTÓRY OKAZAŁ RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
PRZYJAŹŃ I POMOC W CZASIE ŚMIERTELNEGO
ZAGROŻENIA BOLSZEWICKĄ AGRESJĄ.
W OKRESIE PRZEŁOMOWYCH ZMAGAŃ
12 SIERPNIA 1920 R. DO SKIERNIEWIC DOTARŁ
TRANSPORT 22 MILIONÓW POCISKÓW
Z FABRYKI MANFREDA WEISSA W CSEPEL
(BUDAPESZT).
ŁĄCZNIE W LATACH 1919-1921
RZĄD KRÓLESTWA WĘGIER PRZEKAZAŁ POLSCE
BLISKO 100 MLN POCISKÓW KARABINOWYCH,
ZNACZNE ILOŚCI AMUNICJI ARTYLERYJSKIEJ,
SPRZĘTU I MATERIAŁÓW WOJENNYCH.
WDZIĘCZNY NARÓD POLSKI
2011
RADA OCHRONY PAMIĘCI WALK I MĘCZEŃSTWA
W uroczystości uczestniczyli m.in. przedstawiciele Ambasady Republiki Węgierskiej (wśród nich attaché wojskowy płk. Szabolcs Szilagyi), Kancelarii Prezydenta RP, Ministerstwa Obrony Narodowej (na czele z Dowódcą Garnizonu Warszawa gen. bryg. Wiesławem Grudzińskim i płk. Mirosławem Kalińskim z Departamentu Wychowania i Promocji Obronności MON), Burmistrz Dzielnicy Budapeszt-Obuda (Stara Buda) Balazs Bus i Burmistrz bratniej Dzielnicy Warszawa-Bemowo Jarosław Dąbrowski, wiceprzewodniczący Komisji Spraw Zagranicznych Sejmu RP poseł PiS Karol Karski, członek Polsko-Węgierskiej Grupy Parlamentarnej poseł PiS Artur Górski, Akos Engelmayer (pierwszy po upadku komunizmu ambasador Republiki Węgierskiej w Polsce w latach 1990-1995), Tadeusz Kotarski (dyrektor Oficyny Wydawniczej RYTM, która opublikowała wiele publikacji o stosunkach polsko-węgierskich).
Współorganizatorami uroczystości byli Rada Ochrony Pamięci Walk i Męczeństwa oraz Dowództwo Garnizonu Warszawa.
Wykonawcą tablicy, ufundowanej ze środków ROPWiM, była „BM Odlewnia Metali Nieżelaznych – B. Mochnaczewski” z Warszawy (umowa nr 23/2011 z 22.02.2011 r., rozliczenie – 23.03.2011 r.).

