Pomnik Ryszarda Siwca w Pradze

Tablica na budynku IBRT Spotkanie w siedzibie Instytutu Badania Reżimów Totalitarnych Zwiedzanie archiwum Instytutu Warta honorowa przed odsłonięciem pomnika Dyrektor Daniel Herman rozpoczyna uroczystość Wystąpienie Sekretarza Rady OPWIM dra hab. Andrzeja Krzysztofa Kunerta Ceremonia odsłonięcia pomnika Ozdoba zawieszona na pomniku przez jednego z Prażan Dar od mieszkanki Pragi
2010-08-25 16:04:06

W dniu 20 sierpnia 2010 roku w stolicy Czech odsłonięty został pomnik upamiętniający Ryszarda Siwca, który 42 lata temu dokonał samospalenia w proteście przeciwko agresji wojsk państw Układu Warszawskiego na Czechosłowację w 1968 r.

Ryszard Siwiec, z wykształcenia filozof - absolwent Uniwersytetu Jana Kazimierza we Lwowie, żołnierz Armii Krajowej, po wojnie odmówił pracy w szkolnictwie nie chcąc uczestniczyć w komunistycznej indoktrynacji młodzieży. Wstrząśnięty dramatem Czechów i Słowaków, których marzenia o wolności i niezależności rozjeżdżały czołgi „bratnich państw demokracji ludowej” zdecydował się na ostateczną rozpaczliwą próbę poruszenia sumień ludzi, „w których może jeszcze tkwi iskierka ludzkości, uczuć ludzkich”, jak pisał w swoim testamencie. 8 września 1968 r. podczas Centralnych Dożynek na Stadionie X-lecia w Warszawie rozrzucił antyradzieckie ulotki, a następnie podpalił się. Przewieziony przez funkcjonariuszy Służby Bezpieczeństwa do Szpitala Praskiego w wyniku rozległych oparzeń zmarł po czterech dniach. Pozostawił żonę i pięcioro dzieci.

Pomnik Ryszarda Siwca w Pradze ufundowany przez Radę Ochrony Pamięci Walk i Męczeństwa wzniesiono przy ulicy jego imienia przed budynkiem Instytutu Badania Reżimów Totalitarnych (czeski odpowiednik IPN). Uroczystość odsłonięcia upamiętnienia zorganizował Instytut Polski w Pradze. Wśród przybyłych gości znaleźli się wicepremier czeskiego rządu i szef MSW Pan Radek John, dyrektor Instytutu Badania Reżimów Totalitarnych Pan Daniel Herman oraz liczni przedstawiciele parlamentu czeskiego i władz miasta Praga. W skład delegacji polskiej weszli: wicemarszałek Senatu RP Pan Zbigniew Romaszewski z małżonką, wicemarszałek Sejmu RP Pan Marek Kuchciński, Sekretarz Rady OPWiM Pan Andrzej Krzysztof Kunert wraz z naczelnikami wydziałów Biura Rady OPWiM Maciejem Dancewiczem i Adamem Siwkiem, Ambasador RP w Pradze Pan Jan Pastwa oraz Pan Maciej Drygas, twórca filmu dokumentalnego o Ryszardzie Siwcu „Usłyszcie mój krzyk”. Przed rozpoczęciem ceremonii goście z Polski mieli okazję zwiedzenia Instytutu Badania Reżimów Totalitarnych.

Pod pomnik przybyła duża grupa mieszkańców Pragi. Po zakończeniu części oficjalnej miało miejsce wzruszające zdarzenie: do Pana Kunerta podeszła starsza pani, bez słowa wręczyła kopertę ze wstążkami w barwach polskich i czeskich. W kopercie znajdował się obrazek Matki Boskiej Ostrobramskiej, a na jego odwrocie napis w języku czeskim: DZIĘKUJEMY ZA SERCE PANIE SIWIEC, BÓG Z WAMI I Z NAMI. PRAGA 20.8.2010”. Warto podkreślić, że honorową wartę przy pomniku pełniło dwóch harcerzy – pracowników Biura Rady OPWiM: Adam Kaczyński i Damian Markowski.

Tekst i zdjęcia:Adam Siwek